Hoogsensiviteit en ouderschap

Ook al keek je er zo naar uit, een kind krijgen zet je leven op zijn kop. De bevalling en de eerste dagen/ weken van het ouderschap maken je emotioneler dan je ooit in je leven bent geweest. Blijdschap, geluk, angst, liefde, fierheid, onzekerheid …Een cocktail van emoties komt op je af. Dat ervaart elke kersverse mama en papa, maar hoogsensitieve ouders nog net iets meer.

Niks is nog zoals voorheen. Je krijgt meer verantwoordelijkheid, sociale contacten …Een aantal kenmerken van je hoogsensitief zijn komen nu meer naar boven. Het zal voor iedere ouder anders zijn, maar misschien herken jij je hier wel in?

Overvloed aan prikkels en stress

Bij het ouderschap horen onvermijdelijke sociale contacten. Familie, opa’s en oma’s, buren, ouders van andere kinderen … overdonderen je met aandacht. Ook het aantal contacten neemt toe: afspraken met oppas, kinderarts, crèche. Veel hoogsensitieve ouders voelen zich daar ongemakkelijk bij. Niet alleen introverte ouders, maar ook extraverte ouders klagen over de voortdurende sociale betrokkenheid die van een ouder wordt gevraagd. Sommige ouders kicken op deze contacten, jij dus zeker niet altijd.Houd in het achterhoofd dat de meeste mensen geen idee hebben dat veel sociale interactie je moeite kost. Aarzel ook niet om erover te praten.

Het gevaar van overprikkeling loert dus elke dag om de hoek. Als hoogsensitieve ouder wil je pleasen, je wil voor iedereen het allerbeste doen. Het is sterker dan jezelf en zorgt dikwijls voor veel stress. Het put je uit. Om te vermijden dat je eronderdoor gaat, moet je leren grenzen stellen, wat betekent nee zeggen. Nee zeggen tegen je kind is al keihard, maar je moet ook leren nee zeggen tegen vrienden en familie. Vriendelijk, maar helder en duidelijk. Nee zeggen tegen jezelf kan nog het lastigst zijn: het betekent dat je huis soms overhoop ligt, dat je een gerecht maakt dat snel klaar is of een afhaalmaaltijd bestelt. Doe het en voel je er vooral niet schuldig over.

Durf hulp vragen, zodat jij kan rusten

Al met al is opvoeden een heel lichamelijke bezigheid. Een kind vraagt voortdurend aandacht: voeding, verzorging, knuffelen, het stopt gewoon niet. Neem de tijd om bij te komen. Je lichaam heeft echt meer rust nodig. Maar slapen is vaak een probleem: je valt maar niet in slaap of wordt wakker in het midden van de nacht. Probeer te achterhalen waaraan het ligt: te veel piekeren? Te overprikkeld? Te koud of te warm? Luister naar je lichaam en bouw ook overdag rust in. Besef dat alle rust goed is, ook als je niet in slaap valt.

In de hectische eerste jaren van het ouderschap is het echter dikwijls moeilijk om te rusten als je geen hulp in het huishouden of bij de opvoeding hebt. Voel je niet schuldig om hulp te vragen en te aanvaarden. Iedere ouder heeft hulp nodig, een hoogsensitieve nog net iets meer. Maar ook als er geen directe hulp is en je voelt dat je prikkelbaar wordt, zijn er uitwegen: geef je kind een knuffel, ruik aan iets lekkers, zet je lievelingsmuziek op, strek je lichaam uit, ga naar buiten, adem rustig in en uit, geniet van een kop koffie of thee.

Alweer beslissen

In de beginperiode moeten er ook veel beslissingen genomen worden. Zoals je al weet denken HSP’s graag diep na over beslissingen en dat vergt tijd. Jonge ouders wikken en wegen voortdurend welke kinderopvang, oppas, kinderarts, voeding, kleertjes, speeltjes … ze zullen kiezen. Gelukkig loont dit de moeite, want doordat je vaak wat meer tijd neemt om de zaken te bekijken dan andere ouders, blijken jouw keuzes dikwijls ook de juiste beslissingen te zijn.

Zorgen rond afscheid nemen

Het is ook niet ongewoon voor hoogsensitieve ouders dat je wat meer moeite h en je voelt je nóg meer verantwoordelijk, wat kan zorgen voor een permanente,

ebt met afscheid nemen, zoals in de crèche. Zal de kinderverzorgster voldoende aandacht hebben voor je oogappel? Krijgen ze op tijd eten? De kleinste vorm van afscheid nemen kan je uit balans brengen. Zelfs thuis, bij het slapen gaan bijvoorbeeld. En zeker buitenshuis wanneer je kind logeert bij oma en opa of op kamp vertrekt. Je bezorgdheid neemt toe

onbewuste stress. Wees mild voor jezelf en geef jezelf af en toe eens een compliment (of aanvaard ze zonder blozen).

Wat als mijn kind hoogsensitief is?

Als hoogsensitieve ouder zal je vlugger de signalen van je gevoelige kind herkennen. Alle baby’s huilen: het is hun manier van communiceren. Maar als jouw kleintje gedurende de eerste maanden uren huilt, zonder aanwijsbare fysieke oorzaak, dan is de kans groot dat je baby huilt door overprikkeling. Probeer te achterhalen waaraan het ligt. Is het te warm of net te koud in de kamer? Is er te veel geluid of te veel licht? Verminder de prikkels en je zult merken dat je baby rustiger wordt. 

Het is natuurlijk ook belangrijk om zelf niet gespannen te zijn. Baby’s en kinderen spiegelen je eigen emoties. Hoogsensitieve kinderen voelen aan hoe jij je voelt, ook al doe je nog zo je best om je stress of vermoeidheid te verbergen. Kinderen nemen jouw manier van omgaan met emoties over. Een baby is zelfs helemaal afhankelijk van jou voor het reguleren van zijn emoties. Heel jonge kinderen hebben ook hulp nodig om angst, woede en stress te reguleren als ze niet krijgen wat ze denken te moeten krijgen. Oudere

kinderen zullen imiteren hoe jij met je eigen emoties omgaat, of zich soms tegen jouw methoden verzetten.

Hoe ga je om met intense emoties die je niet onder controle hebt? Ook hier staan zelfzorg en ontprikkelen centraal. Je kunt jezelf afleiden door aan andere dingen te denken, je aandacht niet continu op je kind te vestigen, een wandeling te maken, naar een podcast te luisteren, je kind tv te laten kijken…. Je voelt zeer goed aan wat je kind nodig heeft omdat je het zelf ervaart. Er zullen ook altijd mensen zijn die zeggen: ‘Geef dat kind eens 14 dagen aan mij, en het zal wel anders kraaien’. Laat je daardoor niet uit het veld slaan. Jij kent jouw kind het best en voelt het best aan wat ze nodig hebben.

Fantastische ouders

Lijkt het tot nu toe veel kommer en kwel? Laat ons dan even de positieve kanten benadrukken van hoogsensitief en ouder zijn. Een aantal eigenschappen van je gevoelig zijn, maken jou namelijk tot een fantastische ouder. Het vermogen om je in iemand te kunnen verplaatsen, bijvoorbeeld, is een gave die niet iedere ouder heeft. ‘Ik weet vaak wat mijn kind nodig heeft voordat het me dat heeft laten weten’, getuigen hoogsensitieve ouders. Misschien herken jij dit ook? En vang je subtiele prikkels op van baby’s en jonge kinderen die zelf nog niet kunnen vertellen wat ze nodig hebben? Gevoelig zijn maakt dat je goed afgestemdbent op je kinderen,  beter zelfs dan andere ouders. De liefde voor je kind overwint alles. 

Wees ook blij met je creativiteit: ze helpt bij het opvoeden. Je bent creatief om je kinderen te entertainen en hen dingen bij te brengen. Je bent een kei in het vinden van creatieve oplossingen voor problemen. 

Zoals elke ouder, wil ook jij de best mogelijke papa of mama zijn. Je doet er alles aan om je kind te geven wat het mentaal en emotioneel nodig heeft. Maar toch pak je het net een beetje anders aan. Laat je niet van je stuk brengen door mensen die het anders doen. Je bent gevoelig voor de mening van anderen over jezelf en je gezin. Besef dat je niet aan ieders verwachting kan voldoen en wel eens kritiek zal krijgen. Kijk vooral naar jouw behoeften en die van je gezin. Wat goed voelt voor jullie, wat werkt. Laat je niet afleiden door sociale media of overdonderen door de raad van anderen. Focus op jezelf en je gezin. Je voelt als ouder prima aan wat goed is voor jou en je kinderen.

Uit de Cocon van februari 2022