HSP, van klacht naar kracht

Het verschil tussen klacht en kracht is meer dan één enkele letter. De verandering vraagt inzicht, moed en energie, elementen die soms onvindbaar lijken. Toch loont het de moeite om de zoektocht in te zetten, want als we van een L een R kunnen maken, verandert de wereld rondom ons mee.

Oorzaak

We zoeken meestal pas naar een reden als we merken dat iets niet loopt zoals we willen of als we ergens moeite mee hebben. Lichte verontwaardiging, irritatie, burn-out … Het zijn slechts enkele zaken die het gevolg kunnen zijn van onze grenzen overschrijden.Het is dikwijls dan pas, dat we beginnen te zoeken naar een oorzaak. Hoe komt het dat het niet goed loopt? Hoe komt het dat we moeite hebben met wat er is?

Het feit dat je op dit moment deze De Cocon leest, wil waarschijnlijk zeggen dat je vermoedt dat je hoogsensitief bent. Misschien heb je het zelf vastgesteld, misschien was het een vriend die je de mogelijkheid aanreikte of misschien was het een therapeut die de vaststelling deed. Wel, net die hoogsensitiviteit kan een oorzaak zijn dat we onze grenzen (blijven) overschrijden.

Diagnose, stempel, etiket, label

Zo, het grote woord is eruit: vaststelling. Het kan aanvoelen als een diagnose, maar aangezien hoogsensitiviteit een persoonlijkheidskenmerk is en geen stoornis of ziekte, kunnen we dat woord niet gebruiken. We leven in een wereld waarin het soms lijkt alsof stempels als snoepjes worden uitgedeeld. Daardoor gaat een groot stuk betekenis van de vaststelling – of in dit geval van de karaktereigenschap – verloren, want ‘iedereen lijdt wel ergens aan’. Wat als we een vaststelling of slechts een vermoeden ervan zouden bekijken als het beginpunt van verandering in plaats van een excuus of iets waar we bepaalde zaken aan kunnen wijten? Door als het ware de klachten om te buigen naar, jawel, krachten. 

Zelfkennis is het begin …

Weten dat je hoogsensitief bent, kan een begin zijn om te kijken naar hoe het hoogsensitieve brein werkt, welke valkuilen er zijn, voor welke triggers je jezelf best behoedt en ga zo maar door. Het zorgt ervoor dat je jezelf beter leert kennen. Kennis is niet voor niets spreekwoordelijk het begin van alle wijsheid. Hoe beter je jezelf kent, des te gemakkelijker wordt het om inzicht te krijgen in wat moeilijk voor je is of waarom je (herhaaldelijk) op een bepaalde manier reageert in een situatie. Je kan beter omgaan met prikkels en triggers, je voelt beter aan waar je nood aan hebt, het kan helpen in de communicatie naar anderen. Kortom, het bevat effectief veel wijsheid.

Het voorgaande is een mooie voorstelling van hoe een HSP in een ideale wereld zou functioneren. Alleen leven we niet in een wereld waar alles aangepast is aan de hoogsensitieve manier van denken. Dus hoe kan een klacht nu een kracht worden?

Aanvaardingsproces

Het codewoord is acceptatie. Aanvaarden dat je anders in het leven staat en met een andere blik kijkt naar de wereld. Dat op zich is een proces dat verloopt met vallen en opstaan. Het vraagt tijd en mildheid van jezelf. Soms betekent het teruggaan naar de weg die je reeds hebt afgelegd om vervolgens een zijstraat in te slaan die je verder brengt dan de weg die je aanvankelijk wou nemen. Vergeet vooral niet dat je gevoel en intuïtie als HSP je persoonlijke GPS zijn om je te leiden. Door daarop te vertrouwen kom je dichter tot jezelf en tot de mogelijkheden die je als HSP in je hebt.

In elke persoon schuilt potentie en dat is bij een HSP niet anders. Door het ontbreken van een filter zal je brein echter meer prikkels opnemen en zo sneller uitgeput geraken omdat er veel dingen op een intense manier binnenkomen. Daardoor voelt het misschien alsof er minder energie over is om de potentie die je hebt om te zetten in een kracht. Het is ook net door de intensiteit waarmee je als HSP de wereld aanvoelt, dat de talenten die je bezit een echte kracht kunnen zijn.

Talent met een T

Enkele eigenschappen die een HSP snel krijgt toebedeeld, zijn onder andere empathisch zijn, een creatieve kijk hebben op dingen, oog voor detail hebben, diep ontroerd worden … Dit is slechts een greep uit een lange lijst. We zouden een volledige editie van De Cocon kunnen vullen met de positieve kenmerken van een HSP, maar er komen ongetwijfeld een aantal zaken in je op waarbij je je kwaliteiten herkent.

Dat iets een talent is, wil nog niet zeggen dat het je geen last kan bezorgen. Het is belangrijk dat je alles in de juiste context plaatst en dat je daarbij rekening houdt met wat jouw triggers zijn. Ook goed doseren is hier op zijn plaats. Op die manier kun je iets negatiefs ombuigen naar een kracht. 

Voor een HSP maken kleine dingen vaak het verschil tussen krachtig en krachteloos. Wanneer je je krachtig voelt en sterk in je schoenen staat, is het bovendien eenvoudiger om grenzen te stellen, zowel aan anderen als aan jezelf. HSP’s streven vaak naar perfectie, maar vergeten vaak vergevingsgezind voor zichzelf te zijn. 

Stappen anderen – en jijzelf – minder over je grenzen, dan is er de gelegenheid om je kracht te laten groeien.

Veerkracht en omgeving

Wanneer je innerlijke kracht sterker wordt, groeit ook je veerkracht. Daarmee creëer je reserves om met mindere momenten om te gaan. Die reserves zorgen ervoor dat je minder snel van de wijs raakt en laten je erop vertrouwen dat één tegenslag niet betekent dat jij niet goed bent. De situatie is misschien niet gelopen zoals je hoopte, maar dat doet niets af aan jou als persoon.

Ook door voldoende aan zelfzorg te doen, bouw je reserves op. Maar waarom is zelfzorg vaak zo moeilijk? HSP’s zijn vaak in die mate empathisch dat ze meer bezig zijn voor anderen te zorgen dan voor zichzelf. Een eerste gevaar daarin is dat je riskeert de stempel ‘bemoeizuchtig’ te krijgen, omdat het kan gebeuren dat je die zorgen op jou neemt van een verantwoordelijkheidsgebied dat niet tot het jouwe behoort.

Een tweede gevaar is dat je zoveel energie in anderen steekt, dat je de uitputting en een burn-out nabij bent.

Zelfzorg is je batterij opladen, doen wat je graag doet, wat meer me-time nemen. Je omgeving heeft ook een niet te onderschatten waarde in het opbouwen van reserves. Hoeveel je ook op jezelf vertrouwt, HSP’s willen doorgaans graag de goedkeuring van anderen en stellen alles voorop om hen tevreden te stellen. Wanneer je in je kracht staat en veerkrachtig bent, kan de mening van anderentot een advies worden gereduceerd. Je neemt mee wat er wordt gezegd, maar bent niet afhankelijk van hun oordeel, hun verwachtingen en al zeker niet van hun gevoel.

Luister op die momenten naar je innerlijke GPS en laat de remmen maar los. Vertrouw erop dat je veilig op je bestemming komt. Hier en daar een bluts in je voertuig breekt je niet, maar maakt je net uniek.

En wat is krachtiger dan uniek te zijn?

Uit de Cocon van april 2022